De Bovenste Plank

Het zijn er meer dan zevenhonderd, de boeken in de Landwijzer-bibliotheek. Daar zitten boeken bij "van de bovenste plank". De boeken van de bovenste plank, dat zijn de "uitgelezen" boeken.

Hoe vinden onze cursisten die "uitgelezen" boeken als er geen letterlijke bovenste plank is?

In deze rubriek (die ook in de nieuwsbrief verschijnt) willen we onze cursisten nu en dan een tip geven voor de samenstelling van een eigen (virtuele) "bovenste plank".

Van Mammoet tot Big Mac, een geschiedenis van onze voeding – Staf Henderickx

van-mammoet-tot-big-macWat een schitterend boek heeft Staf Henderickx nu geschreven!
Niet dat je bijzonder vrolijk wordt van de boodschap die het boek brengt … Maar ik word bepaald wel vrolijk van de gedachte dat dit boek geschreven werd, dat het op die manier geschreven werd, en dat het bij EPO een uitgever vond, waardoor het ook in de letterlijk zin “toegankelijk” werd voor velen.

In driehonderd bladzijden beschrijft Staf Henderickx de geschiedenis van de menselijke voedselvoorziening. Hij beperkt zich daarbij niet tot de honderdvijftig eeuwen landbouwgeschiedenis die achter ons liggen, maar gaat al veel vroeger op zoek naar de rode draad in onze voedselvoorziening, bij de vroegste mensengroepen, zo’n drie miljoen jaar geleden. En die lijn trekt hij door tot vandaag. Ook niet gewoon, om in het beperkte en beperkende bestek van één enkele, leesbare (!) publicatie, die hele periode te omspannen.

Lees meer: Van Mammoet tot Big Mac, een geschiedenis van onze voeding – Staf Henderickx

'The Flower Farmer's year, how to grow cut flowers for leasure and profit' – Georgie Newbery

theflowerfarmersyearSinds enkele jaren kent de biologische bloementeeltsector in Vlaanderen een opmars. Enkele pioniers begonnen een paar jaar geleden met professionele bloementeelt. Maar waar haal je de kennis als deze nog niet volop beschikbaar is in eigen land? In het buitenland!
Engeland is één van de dichtstbij zijnde landen met een lange traditie in bloemsierkunst en een groot aantal biologische bloementelers. Eén van die telers, Georgie Newbery, schreef haar bevindingen neer in het boek: 'the Flower Farmer's year'. Ze leert je de eigenschappen kennen van knollen, bollen, éénjarige, tweejarige en meerjarige bloemen en geeft haar favoriete soorten en variëteiten weer.

Lees meer: ‘The Flower Farmer’s year, how to grow cut flowers for leasure and profit’ – Georgie Newbery

'Die unsichtbare Kraft in lebensmittel' – bio und nicht-bio im vergleich - A.W. Dänzer

BP1

Wat is voedingskwaliteit? In de meeste gevallen wordt dit begrip niet kwalitatief maar kwantitatief ingevuld. Het gaat dan bv. om de uiterlijke aspecten via de sortering in categorieën (Klasse I / Klasse II / ...). Vorm, kleur en volume spelen daarbij de belangrijkste rol. Of het gaat om de zogenaamde 'voedingswaarde' waarbij de inhoudsstoffen gemeten en gewogen worden. Maar voor meer subtiele kwalitatieve aspecten van voedingsmiddelen hebben we weinig duidelijke begrippen. Denk maar bijvoorbeeld aan smaak of natuurlijke houdbaarheid. Nog veel minder tastbaar zijn aspecten als levenskrachten (vitaliteit), coherentie en ordening.

Lees meer: ‘Die unsichtbare Kraft in lebensmittel’ – bio und nicht-bio im vergleich

De Lemniscaat Benadering -  Lemniscaat Academie, Francis Gastmans

lemniscaat benadering

Sinds een aantal jaren is begeleid intervisiewerk volledig geïntegreerd in het Landwijzer-leertraject. We bouwen dit op in het eerste jaar waarin we de aandacht vooral richten op het intensiveren van de persoonlijke leerwinst tijdens de stages. In het tweede jaar ligt de focus meer op de individuele professionele toekomst in de landbouw en in het derde jaar gaat de aandacht naar de uitdagingen bij het concretiseren van een eigen project. Voor de methodische invulling van het intervisiewerk hebben we o.a. veel inspiratie opgedaan bij trainingen door Francis Gastmans van de Lemniscaat Academie.

De uitgangspunten van de Lemniscaat-benadering zijn nu kort beschreven in het boekje "Lemniscaat Benadering, een korte inleiding met inspirerende gedachten". De Lemniscaat-benadering is een doeltreffende en oplossingsgerichte benadering bij het hanteren van werkvragen en veranderingsprocessen.
Je kan dit boekje in pdf-formaat nu hier gratis bestellen.
Meer over de andere publicaties van de Lemniscaat Academie vind je hier

Visienota De Landgenoten ‘Geef ruimte aan de boeren van de toekomst’

Bovenste plank visienota De LandgenotenDe Landgenoten, het Vlaams biogrondfonds en verkozen tot dé radicale vernieuwer 2017, heeft een zeer leesbare visienota uitgebracht. Hierin nodigen ze de overheid en alle publieke en private actoren uit om meer en beter werk te maken van een duurzaam beheer van onze commons, met name onze landbouwgronden, de voedingsbodem waarvan wij leven. 

Het document bevat 10 concrete tips voor een beter bodembeheer voor landbouwgronden in Vlaanderen.

Je kan de volledige tekst hier online raadplegen. 

Oases, Grond-kracht voor een nieuwe lente – Luc Vankrunkelsven

Oases1

 
 

In zijn nieuwste - het zesde Wervel - boek maakt Luc Vankrunkelsven de lezer opnieuw deelgenoot van zijn reis door het Braziliaanse Cerrado-gebied, dat door ontbossing en grootschalige soja-monoculturen (voor de Westerse veeteelt) stilaan verandert in een woestijn. In kleurrijk geïllustreerde chronicas maakt hij door zijn ontmoetingen, analyses, observaties en beschouwingen talloze verbanden zichtbaar en concreet. En legt hij corridors aan tussen talrijke hoopgevende en inspirerende ‘oases’: landbouwbedrijven,    -scholen en bewegingen die staan voor een andere, agro-ecologische landbouw en voedselvoorziening. 

 

Lees meer: Oases, Grond-kracht voor een nieuwe lente – Luc Vankrunkelsven

De Opstand van de Natuur

cover“Niet alleen in de Nederlanden waren rivieren en grachten veranderd in een ijzig podium. Op de Theems lag tot voorbij Londen zo’n dikke laag ijs dat er marktkraampjes op het ijs konden worden gezet; de Franse koning Hendrik IV ontwaakte op een ochtend met een baard die vol zat met ijs; de wijn bevroor in de vaten; in Oost-Europa vielen vogels, in hun vlucht bevroren, op de harde aarde; en delen van Italië en Spanje waren ondergesneeuwd. Europa was een ijzig rijk.”

Aan het einde van de zestiende eeuw werd Europa getroffen door een ‘kleine ijstijd’, die duurde tot het begin van de achttiende eeuw. De gemiddelde temperatuur daalde enkele graden, de winters werden koud en lang, rivieren en meren bevroren en de zomers waren onstuimig, met extreme stormen en onweer.

Overal mislukten oogsten en leden mensen honger en kou. Niet alleen boeren maar ook landeigenaren raakten verarmd. Het agrarische, feodale fundament van Europa brokkelde af en er ontstonden nieuwe vormen van economische activiteit in de steden.  Met de opkomst van de stedelijke, industriële samenleving kwam ook een nieuwe vorm van denken op : de verlichting was geboren.

Lees meer: De Opstand van de Natuur

Het verborgen leven van bomen

bovensteplankIn Het verborgen leven van bomen deelt boswachter Peter Wohlleben zijn diepe liefde voor het bos en de bomen. Hij vertelt fascinerende verhalen over de onverwachte vaardigheden van bomen en verklaart de verbazingwekkende processen van leven, dood en wedergeboorte die hij heeft waargenomen in de bossen.

Want net als menselijke families wonen bomen samen met hun kinderen, communiceren ze met elkaar en ondersteunen ze elkaar in de groei. Zo delen ze onder meer voedingsstoffen met elkaar en creëren ze een ecosysteem dat de gevolgen van extreme hitte of kou voor de hele groep vermindert.

Lees meer: Het verborgen leven van bomen

Het Herdersleven

hetherderslevenJames Rebanks is schaapherder en woont en werkt al zijn hele leven in het Noord-Engelse Lake District. Zijn manier van leven volgt het ritme van de seizoenen. 
James Rebanks is de oudste zoon van een schaapherder, die zelf ook de oudste zoon van een schaapherder is. Zijn familie woont en werkt al meer dan zeshonderd jaar in het Noord- Engelse Lake District; Rebanks heeft moderne Amerikaanse geschiedenis gestudeerd aan de universiteit van Oxford, maar keerde na zijn studie terug naar zijn geboortestreek.
Hij biedt ons met zijn boek een uniek inkijkje in het dagelijkse leven op het Engelse platteland, en laat ons kennis maken met een oeroud landschap en een uitstervende levenswijze. Aan die levenswijze van de Noord-Engelse herder is in al die eeuwen niets veranderd : hij drijft zijn schapen naar de hooglanden in de zomer en bezoekt daarna de herfstmarkten om zijn kudde aan te vullen. In de wintermaanden moet hij zijn schapen in leven houden tot de lente weer aanbreekt en de lammeren worden geboren. Dan keren de schapen terug naar de heuvels.

Lees meer: Het Herdersleven

Publicaties over bijen in de landbouw

Het Louis Bolk Instituut heeft recent 2 publicaties uitgegeven over bijen in de landbouw.

Werken aan een bij-vriendelijker platteland

Bijen en landbouw zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden vanwege bestuiving van veel gewassen. Maar het gaat niet goed met de bijen. Wereldwijd hebben veel wilde bijensoorten het moeilijk. Ook de meest bekende gedomesticeerde bijensoort, de honingbij (Apis mellifera), kampt met grote problemen. Deze brochure geeft achtergrondinformatie over de levenswijze van bijen, bestuiving en hoe we het platteland weer bijvriendelijker kunnen maken. Want bijen leveren de agrarische sector, en dus de maatschappij, een onmisbare “ecosysteemdienst”. Aan de hand van praktische voorbeelden en tips wordt duidelijk welke elementen niet mogen ontbreken voor bijen en wat je zelf kan doen om je landbouwbedrijf bijvriendelijk in te richten.

Bijdragen van boer tot burger voor een bloeiend platteland

Bijenvolken hebben de mens altijd geboeid. Niet alleen vanwege de productie van honing, maar ook door de unieke samenwerking die ze aangaan met elkaar en de verzorging door de imker. In het verleden werden op vrijwel alle boerenbedrijven bijenvolken gehouden. Honingbijen zijn dan ook nauw verbonden met de eerste ontwikkelingen van de landbouw. De afgelopen twee eeuwen is de landbouw echter steeds verder geïndustrialiseerd. Hierdoor is het platteland minder geschikt voor bijenvolken, net als voor boerenlandvogels, zoogdieren en vlinders. Sinds 2011 heeft Odin–imkerij het initiatief genomen om bijenvolken te herintroduceren op een aantal BD-bedrijven. Deze casus is gebruikt om te onderzoeken wat de relatie is tussen bij, boer en burger en wat er gebeurt als er bijenvolken weer onderdeel uitmaken van het bedrijfsorganisme.

bovensteplank

Beide publicaties kunnen digitaal gedownload worden:
http://www.louisbolk.org/nl/publicaties?ht_search=1&ht_searchstring=bijen&ht_theme=0&ht_also_dutch=1&ht_also_bibliography=1&ht_language=nl